Hành trình trả lại tên cho liệt sỹ chưa xác định được danh tính: Khi ADN cất tiếng nói
Từ năm 2006, Trung tâm Giám định ADN thuộc Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) bắt đầu ứng dụng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS-SNP) để xác định danh tính liệt sỹ chưa rõ thông tin. Qua quá trình thu nhận mẫu hài cốt, tách chiết ADN và đối chiếu cơ sở dữ liệu thân nhân, đã xác định danh tính cho nhiều liệt sỹ, tiêu biểu như đợt thí điểm năm 2025 tại Nghĩa trang Trà Lĩnh (Cao Bằng) với tỷ lệ tách chiết thành công 93%. Bộ máy phối hợp quốc gia giúp tối ưu quy trình thu mẫu và đối chiếu nhằm trả lại tên cho các anh hùng đã hy sinh.
Dữ kiện chính
- Trung tâm Giám định ADN bắt đầu ứng dụng công nghệ NGS-SNP từ năm 2006.
- Năm 2025, tại Nghĩa trang Trà Lĩnh, 93% mẫu hài cốt đủ điều kiện tách chiết ADN thành công.
- Đợt thí điểm xác định danh tính cho 2 trong 14 gia đình liệt sỹ tại Trà Lĩnh.
- Công nghệ NGS-SNP cho phép mở rộng phạm vi đối chiếu lên tới thế hệ thứ tư, thứ năm thân nhân liệt sỹ.
- Ngày 21/5, lấy mẫu hài cốt tại Nghĩa trang Liệt sỹ Giồng Riềng (An Giang) với 964 phần mộ chưa xác định thông tin.
Vì sao đáng chú ý
Việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong giám định ADN góp phần quan trọng trong việc xác định danh tính liệt sỹ, giúp các gia đình sau nhiều thập kỷ tìm kiếm được sự tri ân và yên tâm về nơi an nghỉ của người thân. Sự phối hợp liên ngành và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN lớn là chìa khóa tăng tỷ lệ thành công, đồng thời cũng bảo đảm độ chính xác, minh bạch và tính nhân văn trong quá trình trả lại tên cho các anh hùng liệt sỹ.
Bối cảnh
Việc xác định danh tính liệt sỹ trong nhiều năm qua gặp khó khăn do chất lượng ADN trong mẫu hài cốt suy giảm mạnh do thời gian, điều kiện môi trường và quy trình thu nhận mẫu tại hiện trường ban đầu chưa đồng bộ. Trước đó, công nghệ ADN ty thể cho tỷ lệ thành công thấp khiến nhiều trường hợp phải lưu trữ chờ tiếp tục thu thập dữ liệu thân nhân đa thế hệ.
Điều cần theo dõi
- Triển khai rộng rãi quy trình giám định ADN NGS-SNP trên quy mô toàn quốc theo đề xuất với Ban Chỉ đạo quốc gia 515.
- Mở rộng thu thập mẫu ADN thân nhân để bổ sung vào Ngân hàng Gen Quốc gia.
- Nâng cấp năng lực phòng thí nghiệm và tối ưu quy trình tách chiết ADN cho các mẫu phân hủy nặng.
What global readers should know
Since 2006, the DNA Identification Center at the Institute of Biology (Vietnam Academy of Science and Technology) has been applying next-generation sequencing (NGS-SNP) technology to identify previously unrecognized war martyrs. In a 2025 pilot at Tra Linh Cemetery (Cao Bang), 93% of samples yielded usable SNP data, enabling the identification of two families from 14 tested. The center leverages national coordination among ministries to optimize sample collection, processing, and data comparison, restoring names to fallen heroes. On May 21, DNA sampling continued at Giong Rieng Martyrs' Cemetery (An Giang), where 964 unidentified graves remain.
Nguồn và phương pháp
Daily Vietnam đọc nội dung từ VietnamPlus - Thể thao, đối chiếu các dữ kiện có trong bài và biên tập lại thành bản tin ngắn có cấu trúc. Chúng tôi không thay thế bài báo gốc và không bổ sung dữ kiện chưa được nguồn công bố.
Đọc toàn bộ bài tại VietnamPlus - Thể thao