Gửi hàng về Việt Nam: khai thế nào để hàng không bị giữ ở hải quan

Gửi một thùng hàng về nhà nghe đơn giản cho đến khi nó nằm lại kho hải quan và người nhà nhận được cuộc gọi yêu cầu bổ sung giấy tờ, nộp thuế, hoặc đến làm việc trực tiếp.

Phần lớn rắc rối không đến từ hàng cấm. Chúng đến từ hai điều rất đời thường: khai giá trị không đúng và gửi quá nhiều món giống nhau khiến lô hàng bị xem là hàng kinh doanh chứ không phải quà tặng.

Ba hình thức gửi và cách chọn

Với nhóm thứ ba, hãy chọn cẩn thận. Đây là mảng có nhiều đơn vị nhỏ hoạt động dựa trên uy tín truyền miệng. Trước khi giao một thùng hàng đáng kể, hãy hỏi: họ có xuất biên nhận ghi rõ nội dung và giá trị không, có cam kết bồi thường khi mất không, và mức bồi thường là bao nhiêu. Nếu câu trả lời mơ hồ, hãy dùng đơn vị khác cho món hàng giá trị.

Khai báo: điểm hỏng nhiều nhất

Đừng khai thấp giá trị

Đây là thói quen phổ biến với ý định giảm thuế. Nó phản tác dụng theo nhiều cách:

• Hải quan có cơ sở dữ liệu về giá trị hàng hóa và có thể ấn định giá trị cao hơn mức bạn khai nếu thấy bất hợp lý.
• Khi hàng bị mất hoặc hư hỏng, bồi thường tính theo giá trị bạn đã khai. Khai 20 đô cho một chiếc máy tính bảng nghĩa là bạn mất chiếc máy đó.
• Khai sai có thể bị xử phạt, và lô hàng bị đưa vào diện kiểm tra kỹ hơn cho những lần sau.

Khai đúng và chấp nhận thuế thường rẻ hơn khai sai và mất hàng.

Ghi mô tả cụ thể

"Quà tặng", "hàng cá nhân", "đồ dùng" là những mô tả sẽ khiến thùng hàng của bạn bị mở ra kiểm tra. Hãy ghi từng món: tên hàng, số lượng, chất liệu nếu cần, giá trị từng món.

Mô tả tốt: "Áo khoác nữ, cotton, 2 chiếc". Mô tả sẽ gây rắc rối: "Quần áo".

Đừng gộp nhiều món giống nhau

Đây là chỗ nhiều người không ngờ. Mười chiếc điện thoại cùng loại, hai mươi hộp thực phẩm chức năng cùng nhãn, ba mươi thỏi son cùng màu — dù bạn thật sự định tặng mỗi người một món, lô hàng sẽ được nhìn như hàng kinh doanh và bị áp thủ tục nhập khẩu thương mại, kèm yêu cầu về giấy phép, công bố sản phẩm và thuế.

Nguyên tắc thực tế: giữ số lượng mỗi loại ở mức hợp lý cho nhu cầu một gia đình, và chia thành nhiều lần gửi nếu cần.

Những nhóm hàng hay gây rắc rối

Thuốc và thực phẩm chức năng. Nhóm gây vướng nhiều nhất. Thuốc kê đơn thường cần đơn thuốc và có giới hạn số lượng. Thực phẩm chức năng với số lượng lớn dễ bị coi là hàng kinh doanh và yêu cầu giấy tờ công bố sản phẩm. Nếu gửi thuốc cho người nhà đang điều trị, hãy kèm bản sao đơn thuốc có tên người bệnh và gửi lượng vừa đủ cho một đợt điều trị.

Thực phẩm. Thực phẩm tươi sống, thịt, sản phẩm từ sữa, hạt giống và cây trồng thường bị hạn chế hoặc cấm vì lý do kiểm dịch. Thực phẩm khô đóng gói công nghiệp còn hạn sử dụng, có nhãn mác rõ ràng thì thường ổn.

Mỹ phẩm. Số lượng nhỏ cho cá nhân thường không vấn đề. Số lượng lớn sẽ bị coi là hàng kinh doanh.

Đồ điện tử. Khai đúng model và giá trị. Thiết bị có chức năng thu phát sóng có thể thuộc diện quản lý chuyên ngành.

Hàng đã qua sử dụng. Một số mặt hàng đã qua sử dụng bị hạn chế nhập khẩu. Quần áo, đồ dùng cá nhân đã dùng với số lượng hợp lý thì thường ổn, nhưng thiết bị điện tử cũ số lượng lớn thì không.

Vàng, trang sức, tiền mặt. Có quy định riêng về khai báo. Đừng giấu trong thùng hàng — hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với việc khai báo đúng.

Đóng gói và giấy tờ

Vài việc nhỏ giúp thùng hàng đi trót lọt:

• Liệt kê nội dung thành danh sách in ra, dán một bản bên ngoài thùng và để một bản bên trong. Nếu thùng bị mở kiểm tra, danh sách khớp sẽ giúp mọi việc nhanh hơn nhiều.
• Chụp ảnh toàn bộ quá trình đóng gói, đặc biệt với hàng giá trị. Đây là bằng chứng khi khiếu nại.
• Ghi thông tin người nhận đầy đủ và chính xác: họ tên đúng như căn cước, số căn cước nếu đơn vị vận chuyển yêu cầu, địa chỉ chi tiết, và hai số điện thoại. Hải quan hoặc bưu tá không liên lạc được là lý do rất phổ biến khiến hàng nằm kho và phát sinh phí lưu kho.
• Bọc chống ẩm nếu gửi đường biển. Thời gian vận chuyển dài và độ ẩm cao có thể làm hỏng hàng.
• Dặn người nhận biết trước hàng đang đến và chuẩn bị sẵn giấy tờ tùy thân.

Khi hàng bị giữ

Đừng hoảng, và đừng vội tin những lời chào "chạy" cho nhanh.

1. Yêu cầu thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do và căn cứ. Đây là quyền của bạn.
2. Xác định vấn đề thuộc loại nào: cần nộp thuế, cần bổ sung giấy tờ, hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, hay hàng bị cấm.
3. Bổ sung đúng thứ được yêu cầu. Phần lớn trường hợp chỉ cần hóa đơn, đơn thuốc hoặc giấy tờ tùy thân của người nhận.
4. Cảnh giác với người lạ liên hệ đòi phí. Nếu có ai gọi cho người nhà bạn yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để "giải phóng hàng", đó gần như chắc chắn là lừa đảo. Mọi khoản thuế, phí chính thức đều có chứng từ và nộp theo kênh chính thức.
5. Tính chi phí lưu kho vào quyết định. Với thùng hàng giá trị thấp, đôi khi từ bỏ lô hàng lại rẻ hơn là theo đuổi thủ tục.

Câu hỏi thường gặp

Gửi thuốc cho cha mẹ đang điều trị có được không?

Thường được với lượng dùng cho cá nhân, nhưng nên kèm bản sao đơn thuốc ghi rõ tên người bệnh và gửi lượng vừa đủ một đợt điều trị. Thuốc thuộc nhóm quản lý đặc biệt thì có quy định chặt hơn. Hãy hỏi đơn vị vận chuyển trước, vì nhiều hãng chuyển phát có chính sách riêng còn nghiêm hơn quy định pháp luật.

Chia thùng hàng thành nhiều gói nhỏ để tránh thuế có được không?

Cách này gọi là chia nhỏ lô hàng và có thể bị xem là hành vi trốn thuế nếu các gói cùng người gửi, cùng người nhận và đến trong thời gian ngắn. Hệ thống hải quan có khả năng phát hiện. Gửi làm nhiều đợt cách xa nhau vì nhu cầu thật thì bình thường; chia nhỏ có chủ đích để né định mức thì không.

Hàng bị mất thì đòi bồi thường thế nào?

Mức bồi thường theo hợp đồng vận chuyển và thường tính theo giá trị bạn đã khai, có giới hạn trần. Đây là lý do thực tế nhất để khai đúng giá trị. Với hàng giá trị cao, hãy hỏi về dịch vụ bảo hiểm bổ sung — chi phí thường nhỏ so với giá trị hàng.

Người nhận có phải là người có tên trên vận đơn không?

Nên là như vậy. Người nhận sẽ cần xuất trình giấy tờ tùy thân khớp với tên trên vận đơn. Nếu người nhận thực tế khác với tên đã ghi, thủ tục sẽ phức tạp hơn và có thể cần giấy ủy quyền. Hãy ghi đúng tên người sẽ trực tiếp đi nhận.

Nguồn tham khảo

Các đầu mối chính thức nên kiểm tra trước khi bạn nộp hồ sơ. Quy định và biểu phí thay đổi theo thời gian — hãy lấy con số hiện hành từ chính các nguồn này.

• Tổng cục Hải quan Việt Nam — customs.gov.vn, quy định về hàng hóa là quà biếu, quà tặng và hành lý
• Nghị định của Chính phủ về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn hiện hành
• Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu và nhập khẩu có điều kiện theo quy định hiện hành
• Quy định của bưu chính hoặc hãng chuyển phát mà bạn sử dụng, về vật phẩm bị hạn chế vận chuyển

Cách chúng tôi làm bài này

Bài viết được Ban biên tập Daily Vietnam biên soạn từ quy định công bố công khai của các cơ quan có thẩm quyền, sau đó rà soát lại trước khi đăng. Chúng tôi mô tả quy trình và những chỗ hồ sơ hay bị trả lại; với mức phí, biểu mẫu và thời hạn cụ thể, hãy đối chiếu nguồn chính thức ở trên vì các con số này thay đổi theo từng thời điểm và từng cơ quan đại diện.

Thấy thông tin chưa đúng hoặc đã lỗi thời? Viết cho chúng tôi tại contact@dailyvietnam.net — chúng tôi sẽ kiểm tra và ghi nhận ngày sửa ở đầu bài.