Về Việt Nam: danh sách kiểm tra giấy tờ, sức khỏe và tiền bạc trước chuyến bay

Chuyến về nhà thường được lên kế hoạch quanh chuyện ngày nào bay, mua quà gì, đi thăm ai. Những thứ hay hỏng lại nằm ở chỗ khác: một cuốn hộ chiếu còn năm tháng, một tấm thẻ cư trú hết hạn khi đang ở Việt Nam, hoặc một chiếc thẻ ngân hàng bị khóa vì giao dịch bất thường ở nước ngoài.

Danh sách dưới đây sắp theo mốc thời gian, vì thứ tự quan trọng không kém nội dung.

Ba tháng trước

Kiểm tra hộ chiếu — quy tắc sáu tháng

Nhiều hãng bay và nhiều cơ quan xuất nhập cảnh yêu cầu hộ chiếu còn hiệu lực ít nhất sáu tháng tính từ ngày nhập cảnh. Hộ chiếu còn bốn tháng có thể khiến bạn bị từ chối ngay tại quầy làm thủ tục ở sân bay đi — hãng bay chịu trách nhiệm nếu chở hành khách không đủ điều kiện nhập cảnh, nên họ rất chặt.

Nếu hộ chiếu Việt Nam của bạn sắp hết hạn, xem hướng dẫn làm hộ chiếu ở nước ngoài và bắt đầu ngay — thủ tục này không nhanh.

Kiểm tra giấy tờ nhập cảnh Việt Nam

Kiểm tra cả thời hạn còn lại của giấy miễn thị thực, không chỉ việc bạn có nó.

Kiểm tra giấy tờ quay lại nước sở tại

Đây là điều bị quên nhiều nhất và hậu quả nặng nhất.

• Thẻ cư trú, visa dài hạn hoặc giấy phép tái nhập cảnh của bạn có còn hiệu lực trong suốt thời gian bạn ở Việt Nam và tại thời điểm quay lại không?
• Một số nước quy định rằng nếu bạn rời khỏi lãnh thổ quá một khoảng thời gian nhất định, tư cách thường trú của bạn có thể bị ảnh hưởng. Nếu bạn định về lâu, hãy kiểm tra quy định này trước khi đặt vé.
• Nếu bạn vừa đổi hộ chiếu, hãy kiểm tra xem thẻ cư trú có cần cập nhật số hộ chiếu mới không.

Một tháng trước

Sức khỏe

• Xem lại lịch tiêm chủng. Tùy vùng bạn đến và thời gian lưu trú, có những mũi nên cân nhắc. Hỏi bác sĩ ở nước sở tại, vì họ có hướng dẫn theo điểm đến.
• Chuẩn bị thuốc đang dùng cho toàn bộ thời gian đi, cộng thêm dự phòng. Mang theo đơn thuốc bằng tiếng Anh ghi tên hoạt chất, không chỉ tên thương mại — tên thương mại ở Việt Nam có thể khác.
• Giữ thuốc trong bao bì gốc có nhãn, để trong hành lý xách tay.
• Mua bảo hiểm du lịch có bảo hiểm y tế. Điều trị tại bệnh viện quốc tế ở Việt Nam có thể rất tốn kém, và bảo hiểm y tế ở nước bạn sống thường không chi trả ở nước ngoài.

Tiền bạc

• Báo cho ngân hàng biết bạn sẽ đi Việt Nam. Nhiều ngân hàng tự động khóa thẻ khi thấy giao dịch ở nước ngoài. Việc báo trước mất năm phút và tránh cho bạn cảnh đứng trước máy ATM với tấm thẻ không dùng được.
• Mang nhiều hơn một phương thức thanh toán: hai thẻ của hai ngân hàng khác nhau, cộng một ít tiền mặt.
• Kiểm tra hạn mức và phí giao dịch quốc tế của thẻ.
• Nếu cần chuyển một khoản đáng kể, xem hướng dẫn chuyển tiền về Việt Nam — thường rẻ hơn nhiều so với đổi tiền mặt tại sân bay.

Điện thoại và kết nối

Mua SIM Việt Nam hoặc eSIM thay vì dùng chuyển vùng quốc tế. Chênh lệch chi phí rất lớn. Nếu bạn dùng tài khoản ngân hàng hoặc dịch vụ ở nước ngoài có xác thực qua tin nhắn, hãy đảm bảo bạn vẫn nhận được mã khi đổi số — kiểm tra trước, đừng để phát hiện khi cần chuyển tiền gấp.

Một tuần trước

Giấy tờ mang theo

Ngoài hộ chiếu, hãy mang bản sao của những giấy tờ này — chúng nhẹ và có thể cứu bạn nhiều ngày:

• Bản sao trang thông tin hộ chiếu, cất riêng khỏi hộ chiếu gốc.
• Bản sao thẻ cư trú ở nước sở tại.
• Giấy khai sinh của con nếu đi cùng trẻ nhỏ.
• Giấy đăng ký kết hôn nếu vợ chồng khác quốc tịch.
• Đơn thuốc và tóm tắt bệnh án nếu có bệnh nền.

Đồng thời lưu bản scan trong một thư mục trực tuyến mà bạn truy cập được từ bất kỳ đâu.

Hành lý và quà

• Kiểm tra định mức hành lý miễn thuế cho hành khách nhập cảnh. Con số cụ thể do quy định hiện hành xác định — tra cứu trên trang của Tổng cục Hải quan.
• Đừng mang nhiều món giống hệt nhau. Cùng lý do như khi gửi hàng về Việt Nam: lô hàng đồng nhất dễ bị xem là hàng kinh doanh.
• Rượu, thuốc lá, mỹ phẩm có định mức riêng.
• Không nhận xách hộ đồ của người lạ, kể cả khi người nhờ là bạn của bạn bè. Bạn chịu trách nhiệm về những gì trong hành lý của mình.
• Ngoại tệ và vàng vượt hạn mức phải khai báo — xem hướng dẫn về chuyển tiền ra khỏi Việt Nam để biết nguyên tắc chung.

Khi ở Việt Nam

• Đăng ký tạm trú. Ở khách sạn thì họ làm giúp. Ở nhà người thân thì chủ nhà có trách nhiệm khai báo với công an địa phương. Đây là chỗ nhiều người quên và bị phạt, đặc biệt với người mang hộ chiếu nước ngoài.
• Giữ hộ chiếu ở nơi an toàn và mang theo bản sao khi ra ngoài.
• Kiểm tra ngày hết hạn tạm trú được đóng dấu khi nhập cảnh. Ở quá hạn là vi phạm và bị phạt khi xuất cảnh.
• Nếu tranh thủ làm giấy tờ trong chuyến về, hãy bắt đầu ngay những ngày đầu — thủ tục hành chính hiếm khi xong trong một buổi.

Trước ngày bay ra

• Kiểm tra lại thời hạn tạm trú so với ngày bay.
• Hoàn tất thủ tục hải quan nếu mang theo tài sản, ngoại tệ hoặc vàng vượt hạn mức.
• Kiểm tra hành lý xách tay cho các quy định về chất lỏng và pin.
• Xác nhận giấy tờ nhập cảnh trở lại nước sở tại còn hiệu lực.

Câu hỏi thường gặp

Hộ chiếu tôi còn năm tháng, có bay được không?

Rủi ro cao. Nhiều hãng bay từ chối ngay tại quầy vì họ chịu trách nhiệm nếu hành khách bị từ chối nhập cảnh. Đừng đặt cược vào việc nhân viên bỏ qua. Hãy gọi cho hãng bay hỏi rõ, hoặc tốt hơn là làm hộ chiếu mới trước khi đi.

Tôi mang hai hộ chiếu thì dùng cuốn nào?

Nguyên tắc chung: dùng hộ chiếu Việt Nam để vào và ra Việt Nam nếu bạn còn quốc tịch Việt Nam, và dùng hộ chiếu nước ngoài để vào và ra nước đó. Hãy kiểm tra quy định cụ thể của cả hai nước, vì một số nước có quy định bắt buộc công dân của mình phải dùng hộ chiếu nước đó khi xuất nhập cảnh.

Con tôi sinh ở nước ngoài, chưa có giấy tờ Việt Nam, về Việt Nam thế nào?

Cháu nhập cảnh bằng hộ chiếu nước ngoài và cần visa hoặc giấy miễn thị thực như người nước ngoài. Nếu bạn muốn cháu có giấy tờ Việt Nam, hãy làm thủ tục đăng ký khai sinh tại cơ quan đại diện trước chuyến đi — nhưng đừng phụ thuộc vào việc kịp trước ngày bay.

Về Việt Nam có phải khai báo y tế không?

Yêu cầu khai báo y tế thay đổi theo tình hình dịch bệnh từng thời điểm. Hãy kiểm tra thông tin cập nhật trên trang của cơ quan y tế hoặc hỏi hãng bay trong vòng vài ngày trước chuyến đi, thay vì dựa vào kinh nghiệm của chuyến trước.

Nguồn tham khảo

Các đầu mối chính thức nên kiểm tra trước khi bạn nộp hồ sơ. Quy định và biểu phí thay đổi theo thời gian — hãy lấy con số hiện hành từ chính các nguồn này.

• Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an — quy định nhập cảnh, xuất cảnh
• Tổng cục Hải quan Việt Nam — customs.gov.vn, định mức hành lý miễn thuế và quy định khai báo
• Bộ Y tế và các cơ quan kiểm dịch y tế quốc tế tại cửa khẩu
• Hãng hàng không bạn bay, về quy định hành lý và giấy tờ đi lại

Cách chúng tôi làm bài này

Bài viết được Ban biên tập Daily Vietnam biên soạn từ quy định công bố công khai của các cơ quan có thẩm quyền, sau đó rà soát lại trước khi đăng. Chúng tôi mô tả quy trình và những chỗ hồ sơ hay bị trả lại; với mức phí, biểu mẫu và thời hạn cụ thể, hãy đối chiếu nguồn chính thức ở trên vì các con số này thay đổi theo từng thời điểm và từng cơ quan đại diện.

Thấy thông tin chưa đúng hoặc đã lỗi thời? Viết cho chúng tôi tại contact@dailyvietnam.net — chúng tôi sẽ kiểm tra và ghi nhận ngày sửa ở đầu bài.